Het toepassingskader

Het toepassingskader is geschreven met simpelweg één doel. De Webrichtlijnen moeten concreet, helder en eenvoudig te gebruiken zijn voor iedereen. Ongeacht zijn of haar achtergrond, de mate van technische kennis en ongeacht de verplichting. De Webrichtlijnen zijn er immers niet om gebruikers te verwarren, maar om te helpen. Dat doet niets af aan het feit dat de norm, die te vinden is op versie2.webrichtlijnen.nl, het belangrijkste document is én blijft. De norm blijft de norm, zogezegd.

Dit artikel is het uitgeschreven verhaal voor mijn presentatie op het Nationaal Congres Digitale Toegankelijkheid. Onderaan vind je de slides, er is helaas geen opname beschikbaar

Uitgangspunten

Het toepassingskader is geschreven in de afgelopen 7 maanden. In december vorig jaar zijn we gestart met het inventariseren van de omvang van dit project. Hierbij hebben we een drietal uitgangspunten genomen:

  1. Een gebruiker moet direct aan de slag kunnen met de informatie.
  2. Het moet duidelijk zijn wat de meerwaarde is voor de gebruiker om dit succescriterium succesvol toe te passen.
  3. Er moeten korte metten worden gemaakt met de vooroordelen rondom succescriteria.

De scope van het project

We zijn uitgegaan van de 38 succescriteria in WCAG 2.0 niveau AA en de 13 succescriteria uit het Principe Universeel niveau AA. We zijn gestart met een Excelsheet, waarin we we een aantal eigenschappen hebben gewaardeerd:

  • Complexiteit: Hoe eenvoudig is het om aan dit succescriterium te voldoen?
  • Verantwoordelijkheid: Wie binnen het team, intern of extern, is verantwoordelijk voor de juiste toepassing van het succescriterium?
  • Voordelen van toegankelijkheid: Op welke manier(en) draagt dit succescriterium bij aan de bouwkwaliteit van een applicatie?

Natuurlijk is zo’n Excelsheet niet goed te vullen voordat je gedegen onderzoek hebt gedaan naar het spanningsveld van ieder succescriterium, maar het gaf ons een goed beeld van de omvang en de complexiteit. Dit document diende dan ook als leidraad voor het onderzoek naar de afzonderlijke succescriteria.

Welnu, we zijn ons er terdege van bewust dat het toepassingskader niet 100% volledig noch 100% sluitend is. Dat klopt, en dat blijft ook zo. Er is namelijk een weloverwogen keuze gemaakt om complexiteiten te vermijden. Als jij als ontwikkelaar echt heel graag de grenzen van toegankelijkheid en awesome code wilt opzoeken, moeten we er vanuit gaan dat je weet wat je doet. In dat geval kun je beter de norm uitprinten voor op je nachtkastje, en een etentje met Raph inplannen. Dit document is vooral geschreven voor de 408 gemeentes, en de talloze overheidsinstellingen die soms omwille legitieme redenen, maar vaker nog dankzij een gebrek aan kennis en ondersteuning niet voldoen aan de Webrichtlijnen.

Inhoud van het document

Het toepassingskader is verdeeld in 4 hoofdstukken:

  • Algemene toelichting
  • Afwegingscriteria bij toepassing
  • Toepassingsmogelijkheden voor complexe toepassingen en inhoud
  • Toepassingsmogelijkheden per succescriterium

In de algemene toelichting staat beschreven voor wie de Webrichtlijnen gelden, voor welke toepassingen deze bedoeld zijn en hoe de richtlijnen tot stand zijn gekomen. Daarnaast worden in dit hoofdstuk ook de eerdere opmerkingen over verantwoordelijkheden en voordelen toegelicht.

Hoofdstuk twee gaat in op de spanningsvelden binnen toegankelijkheid. Welke argumenten worden gebruikt om ontoegankelijke sites te ontwikkelen, en hoe verhouden deze argumenten zich tot de werkelijkheid? Welke onderdelen of toepassingen binnen websites worden als complex beschouwd, en in welke mate is dit terecht? Hoe kun je met deze complexe toepassingen omgaan, en hoe kun je hierover verantwoording afdragen?

In dit hoofdstuk wordt tevens uitleg gegeven bij complexe vormen van content, zoals het onderscheid tussen oude content en archieven, ontoegankelijke content die verplicht moet worden gepubliceerd (oplossing: niet publiceren), content door derden, eventueel real-time en tot slot ook de relatie tot andere wetgeving.
Dit tweede hoofdstuk heeft ons de meeste hoofdbrekens gekost. Voornamelijk omdat we hier geen beperkingen, maar kansen wilden definiëren. Tegelijkertijd bestaat er niet altijd meer dan 1 oplossing voor het voldoen aan een succescriterium in combinatie met complexe toepassingen zoals geo-informatie, live-video of audio, het invoegen van social media of het plaatsen van documenten zoals een PDF. Ik voelde me er persoonlijk niet goed bij om maar één oplossing te geven, zoals er voor correcte weergave van geo-informatie bijvoorbeeld maar 1 echt goede oplossing beschikbaar is. Voor veel van deze uitdagingen geldt daarom dat we het document regelmatig zullen updaten, wanneer meer of betere oplossingen beschikbaar zijn. Dus lieve leveranciers; er is werk aan de winkel, en er is markt voor!

Het laatste hoofdstuk beschrijft ieder van de 51 succescriteria afzonderlijk aan de hand van 5 vragen:

  1. Wat betekent dit succescriterium?
  2. Welke factoren kunnen succesvolle toepassing van dit succescriterium beperken?
  3. Wie is verantwoordelijk voor de juiste toepassing?
  4. Hoe draagt dit succescriterium bij aan een betere website?
  5. Hoe kun je aan dit succescriterium voldoen?

Slides

2 gedachten over “Het toepassingskader”

  1. Ik ben heel blij met dit document. De succescriteria worden helder uitgelegd. Een vraag bij 2.2.1 – Timing aanpasbaar : bij al onze webformulieren wordt je na 15minuten uitgelogd omdat dit een voorwaarde is bij gebruik van DigiD. Dan kan je dus niet aan dit criterium voldoen?

  2. Hee Helen! Dank voor deze opmerking, dat ga ik even opnemen met DigiD, dat is inderdaad niet toegestaan, en dat zouden zij moeten gaan aanpassen in dit geval. Thanks! :)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *